Czym są immisje?

Przez admin

Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego: ,,W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą”. Z tej regulacji wynika, iż bycie właścicielem nie uprawnia do korzystania z własności w sposób niczym nieograniczony. Pewne ograniczenie nakładają między innymi regulacje prawa sąsiedzkiego. Podstawowy przepis regulujący stosunki sąsiedzkie to artykuł 144 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: “Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych”.

Wskazane unormowanie dotyczy bowiem sytuacji, w której właściciel korzystający ze swej nieruchomości oddziałuje na nieruchomości sąsiednie.

Wskazania wymaga, iż nie chodzi tu tylko o sytuacje, kiedy mamy do czynienia z bezpośrednim sąsiedztwem nieruchomości, ponieważ oddziaływania mogą dotyczyć również nieruchomości położonych w dalszej odległości. Działania, które nie polegają na fizycznym wtargnięciu na cudzą nieruchomość, ale wynikają z działalności, jaka prowadzona jest na własnej nieruchomości, określa się jako immisje.

Jeśli zaś chodzi o społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, to zakres dopuszczalnych immisji należy ustalać, oceniając charakter zarówno nieruchomości wyjściowej, jak i nieruchomości objętych immisjami. Granice akceptowalnych immisji może bowiem wyznaczać cel, któremu dane nieruchomości służą, np. działalność rolnicza, przemysłowa czy też funkcja mieszkalna nieruchomości.

Wyróżnia się dwa rodzaje immisji:

  1. pośrednią, polegającą na polega na celowym i bezpośrednim kierowaniu na grunty sąsiada określonych substancji (np. ścieków, płynów czy też wód opadowych) – jest to zatem bezpośrednia ingerencja w sąsiednią nieruchomość oraz

  1. bezpośrednią, która jest zbliżona do ingerencji fizycznej w cudzą nieruchomość i dlatego to działanie zakazane, co wynika wprost z istoty prawa własności, które przysługuje wyłącznie właścicielowi..

Immisje pośrednie z kolei możemy podzielić na:

  1. materialne, czyli takie, które są odczuwalne przez zmysły człowieka, rozumie się oddziaływania polegające na przenikaniu na sąsiednie nieruchomości cząsteczek materii, fal i sił, jak np.: dymy, ciecze, zapachy, hałasy, wstrząsy.

  1. immisje niematerialne polegają na oddziaływaniach wywołujących ujemne skutki dla psychiki człowieka. Chodzi tu o takie sytuacje, kiedy to, co dzieje się na nieruchomości, oddziałuje na psychikę ludzką, wywołując negatywne odczucia, np.: lęk, poczucie zagrożenia, niepokój, rozdrażnienie, odrazę.

Występuje również podział na immisje pozytywne, które polegają na przenikaniu na obszar sąsiedniej nieruchomości cząstek materii, fal i sił itp. oraz immisje negatywne uniemożliwiające przenikanie cząstek materii i fal pomiędzy nieruchomościami, o ile takie przenikanie jest potrzebne do prawidłowego korzystania z nieruchomości. Źródłem immisji negatywnych mogą być zarówno działania jak i zaniechania.

Ochronie właściciela nieruchomości, którego własność została naruszona w ten sposób służą roszczenia z art. 222 § 2 k.c., tj. żądanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń. Przywrócenie stanu zgodnego z prawem powinno polegać na podjęciu przez pozwanego działań koniecznych do przywrócenia powodowi niezakłóconego władztwa nad jego rzeczą i usunięcia bezprawnej ingerencji osoby nieuprawnionej.

Wskazania wymaga, iż stan, którego przywrócenia żąda właściciel na podstawie art. 222 § 2 k.c. nie musi być stanem poprzednim, istniejącym przed dokonaniem naruszenia. Może to być stan inny, byleby był zgodny z prawem, a więc nie naruszał bezwzględnie obowiązujących przepisów regulujących sposób korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że w ramach roszczenia przywrócenia stanu zgodnego z prawem właściciel, co do zasady, jest uprawniony do żądania nakazania osobie trzeciej, naruszającej jego własność, podjęcia działań prowadzących do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości niezgodnego z jego wolą, na inny określony sposób, zgodny z wolą właściciela i zgodny z prawem.

W wypadku stosunków sąsiedzkich także przyjmuje się, że treść art. 144 w zw. z art. 222 § 2 k.c. pozwala na nałożenie na właściciela nieruchomości, z której pochodzą negatywne oddziaływania, nie tylko obowiązku całkowitego zaprzestania działań stanowiących źródło immisji, ale także nałożenia na niego takich obowiązków, które doprowadzą do „powrotu” zakłóceń w granice przeciętnej miary, a więc dozwolonego negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Roszczenie o zaniechanie naruszeń zmierza natomiast do ochrony przed dalszymi naruszeniami cudzego prawa własności.

Skierowanie pozwu realizującego opisane roszczenie określane jest mianem powództwa negatoryjnego.

Żądanie pozwu, którego przedmiotem jest roszczenie właściciela nieruchomości o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zakazanie dalszych naruszeń prawa własności (roszczenie negatoryjne), powinno zawierać:

  1. określenie nieruchomości, której własność została naruszona, w sposób umożliwiający jej identyfikację, w szczególności przez podanie jej lokalizacji, a także numeru księgi wieczystej bądź zbioru dokumentów

  2. sformułowane żądanie o nakazanie pozwanemu podjęcia (dokładnie określonych przez powoda) działań zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, bądź o zakazanie pozwanemu naruszania własności powoda; możliwe jest przy tym łączne sformułowanie obu żądań,

  3. powołanie się w uzasadnieniu na prawo własności.

Roszczenie o ochronę przed immisjami można również oprzeć na przepisach kodeksu cywilnego dotyczących ochrony dóbr osobistych. Może to mieć miejsce zwłaszcza w przypadku immisji takich, jak generowanie nadmiernego hałasu, który oddziałuje bezpośrednio na psychikę człowieka i narusza dobra osobiste w postaci prawa do wypoczynku, niezakłóconej możliwości korzystania ze swojej nieruchomości, prawa do spokoju, prawa do prywatności czy też prawa do niezakłóconego miru domowego.

Zostaw komentarz

Fałszywa monetaopieka-nad-dzieckiem