Obowiązek alimentacyjny wobec małżonka

Przez admin

W wyroku rozwodowym na żądanie jednego z małżonków, sąd może zasądzić alimenty od współmałżonka.

Przesłanki zasadności żądania

Pamiętaj, że …

Powstanie obowiązku alimentacyjnego między małżonkami zależy od tego, kto ponosi winę za rozpad pożycia małżeńskiego. W przypadku, kiedy żaden z małżonków nie został uznany za wyłącznie winnego rozpadu pożycia małżeńskiego, alimentów może żądać:

  1. małżonek winny od małżonka drugiego również winnego,

  2. małżonek niewinny od małżonka również niewinnego.

W przypadku, kiedy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, tylko małżonek niewinny może żądać alimentów od małżonka winnego. Małżonkowi, któremu została przypisana wina za rozpad pożycia małżeńskiego nie przysługują alimenty.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z 16 grudnia 1987 r. (sygn. III CZP 91/86) obowiązek świadczeń alimentacyjnych między małżonkami po rozwodzie stanowi kontynuację obowiązku wzajemnej pomocy powstałego przez zawarcie związku małżeńskiego; obowiązek ten istnieje więc nie z powodu rozwodu, lecz pomimo rozwodu (SN w uchwale z 2 lipca 1955 r., sygn. I CO 27/55 oraz w uchwale z 26 lutego 1970 r., sygn. III CZP 109/69).

Co kiedy żaden z małżonków nie jest wyłącznie winny?

W przypadku, kiedy żaden z małżonków nie został uznanym za wyłącznie winnego rozpadu więzi emocjonalnej, fizycznej i ekonomicznej między małżonkami, oboje byli małżonkowie mogą żądać od siebie nawzajem alimentów. Często mówię o takim przypadku, jako o zwykłym obowiązku alimentacyjnym między byłymi małżonkami.

Przesłanką powstania takiego obowiązku są:

  1. brak wyłącznej winy jednego z małżonków,

  2. niedostatek małżonka ubiegającego się o alimenty,

  3. możliwości zarobkowo – finansowe zobowiązanego do płacenia alimentów małżonka.

Małżonek, który został obarczony obowiązkiem alimentacji musi dostarczać środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego do alimentów małżonka. Małżonek zobowiązany ma dostarczać środków na niezbędne potrzeby, nie oznacza to, że małżonkowie mają żyć na takiej samej stopie życiowej.

Uprawnionym do wystąpienia z żądaniem płacenia alimentów jest małżonek, który znajduje się w niedostatku. Stan niedostatku, to stan, w którym małżonek nie jest w stanie zaspokoić wszystkich, lub nawet części, swoich uzasadnionych potrzeb.

Stan niedostatku może w chwili wydania orzeczenia o rozwodzie, a także może powstać po orzeczeniu rozwodu. Dlatego z pozew o alimenty od byłego małżonka można wystąpić, nie tylko w trakcie trwania sprawy rozwodowej.

Kiedy jeden z małżonków jest winny?

W przypadku kiedy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozpadu pożycia małżeńskiego, w kwestii obowiązku alimentacyjnego możemy mówić o rozszerzonym obowiązku alimentacyjnym.

Jeśli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec, że małżonek winny ma obowiązek płacić alimenty.

W przypadku tego obowiązku, alimenty mają zaspokoić usprawiedliwione potrzeby małżonka niewinnego. Nie wymaga się, aby małżonek niewinny znajdował się w niedostatku. Wystarczy, aby rozwód pociągnął za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Sąd orzekając o zasądzeniu alimentów porównuje, sytuację materialną małżonka niewinnego, z jego sytuacją, sprzed orzeczenia rozwodu.

Ważne!

Małżonek niewinny rozkładu pożycia nie musi znajdować się w niedostatku, aby móc domagać się świadczenia alimentacyjnego.

Ponadto, w sprawie o rozwód każda za stron może jednak domagać się zasądzenia alimentów od drugiej strony- małżonka – po prawomocnym orzeczeniu rozwodu na podstawie art. 60 § 1 lub § 2 k.r.o. Natomiast niedopuszczalne jest domaganie się podwyższenia świadczeń orzeczonych wcześniej na podstawie art. 27 k.r.o., albowiem obowiązek alimentacyjny przewidziany w tej normie prawnej wygasa na skutek ustania małżeństwa, nawet w sytuacji, gdy jest orzeczony na podstawie prawomocnego wyroku (SA w Krakowie z 28 listopada 2012 r., sygn. I ACa 1091/12).

Jak długo trzeba płacić?

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami wygasa w razie zawarcia przez uprawnionego małżonka nowego małżeństwa. Dzieje się to również z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba, że o przedłużeniu tego obowiązku orzeknie sąd, ze względu na zaistnienie wyjątkowych okoliczności. Termin pięciu lat biegnie od chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.

Przedłużenie pięcioletniego terminu następuje na żądanie uprawnionego. Wyjątkowe okoliczności, które to usprawiedliwiają to m.in. wypadek rozwiedzionego małżonka niezwiązany z zatrudnieniem i niezapewniający mu odszkodowania czy renty ubezpieczeniowej, w wyniku czego, staje się on trwale niezdolny do pracy i pozbawiony środków do życia.

Pamiętaj, że …

Okres, na jaki obowiązek alimentacyjny jest przedłużany uzależniony jest od wyjątkowej okoliczności, która spowodowała jego wydłużenie. Jeżeli okolicznością taką jest np. kalectwo byłego małżonka, okres może być przedłużony nawet na czas nieograniczony.

Przy zasądzaniu przedłużenia alimentów sąd bada, czy małżonek domagający się przedłużenia obowiązku alimentacyjnego ma krewnych obowiązanych i zdolnych do wypełniania tego obowiązku. Jeżeli są tacy krewni, sąd może na nich przenieść obowiązek alimentacyjny, zwalniając z niego byłego małżonka.

Skutki podobne jak przy rozwodzie wywołuje separacja, z taką różnicą, że obowiązek alimentacyjny nie wygasa w ogóle, nawet po upływie 5 lat od orzeczenia separacji.

Zostaw komentarz

Obowiązek alimentacyjny wobec małżonka 1Kara umowna