Przestępstwo oszustwa

Przez admin

Przestępstwo oszustwa

Odpowiedzialność karną za przestępstwo oszustwa przewiduje przepis art. 286 Kodeksu Karnego.

Ów czyn zabroniony polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem poprzez wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu konkretnej osoby albo też wyzyskaniu niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania.

Sprawca swoim działaniem musi dążyć do osiągnięcia korzyści majątkowej. Jego działanie musi również charakteryzować zamiar bezpośredni. Powinien on obejmować zarówno cel, jak i sposób działania zmierzający do zrealizowania tego celu. Przypisując sprawcy popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., należy wykazać, że obejmował on swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim nie tylko to, że wprowadza w błąd inną osobę, czy wyzyskuje błąd, ale także i to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzania mieniem i jednocześnie chce wypełnienia tych znamion” (wyrok SN z dnia 4 czerwca 2009 r., WA 16/09, Prok. i Pr.-wkł. 2009, Nr 11–12, poz. 8). Osoba popełniająca czyn przestępny nie musi ostatecznie osiągnąć tejże korzyści, aby móc przypisać jej odpowiedzialność z art. 286 k.k.

Przedmiotem ochrony jest majątek pokrzywdzonego, czyli jego mienie. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie „mienie”, zawarte w treści art. 286 § 1 k.k., oznacza całokształt sytuacji majątkowej obejmującej wszelkie prawa, zarówno rzeczowe, jak i obligacyjne. (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., I KZP 13/07, OSNKW 2007, nr 7–8, poz. 56). Jeśli zaś chodzi o niekorzystne rozporządzenie mieniem, są to wszelkie dyspozycje o charakterze majątkowym, przesunięcia majątkowe. To rozporządzenie mieniem ma być niekorzystne, czego nie wolno utożsamiać z wyrządzeniem szkody. Rozporządzenie mieniem będzie niekorzystne wówczas, gdy taka dyspozycja będzie oceniana negatywnie z punktu widzenia interesów majątkowych osoby pokrzywdzonej, nawet jeśli nie doszło do rzeczywistej straty (zob. wyrok SN z 30.08.2000 r., V KKN 267/00, OSNKW 2000/9–10, poz. 85). Niekorzystnym rozporządzeniem mieniem będzie wyzbycie się składników majątkowych, ich obciążenie, zwolnienie z długu, zaciągnięcie zobowiązań, niezasadne przesunięcie terminów zapłaty.

Przestępstwo oszustwa należy do przestępstw powszechnych, znaczy to, że sprawcą może być każdy.

Osoba dokonująca tego czynu ma trzy alternatywne możliwości wypełnienia jego znamion.

Pierwszym sposobem jest wprowadzenie w błąd. Polega na tym, że sprawca swoimi podstępnymi zabiegami doprowadza inną osobę do mylnego wyobrażenia o rzeczywistości. Środkiem, jakim może posłużyć się sprawca do wprowadzenia w błąd może być słowo, pismo, fałszywe narzędzie i urządzenie. Do przypisania oszustwa nie jest potrzebne użycie szczególnego podstępu, lecz wystarczy każde działanie mogące wprowadzić poszkodowanego w błąd. Innym sposobem działania sprawcy jest wyzyskanie błędu. Przy wyzyskaniu błędu oszukany posiada już fałszywe wyobrażenie o rzeczywistości np. co do twierdzeń, opinii, wyobrażeń, które to pojawiło się bez udziału sprawcy. Sprawca następnie istniejący już błąd danej osoby wykorzystuje.

Z kolei wyzyskanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania charakteryzuje się wykorzystaniem sytuacji, gdy ofiara z nie ma odpowiedniego rozeznania co do podejmowanych czynności. Ta niezdolność może wynikać z wielu okoliczności, między innymi młodego wieku, niedostatecznego rozwoju psychicznego, czy upośledzenia umysłowego.

W art. 286 § 2 k.k. ustawodawca określił odpowiedzialność za czyn polegający na żądaniu korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy, to znaczy zabranej nielegalnie, w sposób naruszający porządek prawny. Przykładem takiego zachowania jest żądanie przez sprawcę korzyści majątkowej za zwrot skradzionego samochodu czyli tzw. oszustwo pokradzieżowe.

W art. 286 § 3 k.k. określono typ uprzywilejowany oszustwa ze względu na wypadek mniejszej wagi.

Ustawodawca za popełnienie czynów z art. 286 § 1 i 2 k.k. przewidział zagrożenie karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Typ uprzywilejowany oszustwa, z art. 286 § 3 k.k., zagrożony jest grzywną, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności do 2 lat. Tryb ścigania przestępstwa oszustwa ma charakter publicznoskargowy. Jednak, gdy pokrzywdzonym jest osoba najbliższa dla sprawcy, konieczne jest złożenie przez nią wniosku o ściganie.

Zostaw komentarz

StalkingKiedy można pozbawić władzy rodzicielskiej